گروه فرهنگی ناخدا

قسمت سیزدهم: تدریس خدا‌شناسی در خطابه غدیر./دکتر‌ باقر‌پور کاشانی

:ﺻــﻭﺗ‌ ﺳﺧﻧﺭاﻧﯽ

ﺳﺧﻧﺭاﻧ: ﺩﻛﺗـﺭ ﺑاﻗـﺭﭘـﻭﺭ ﻛاﺷـاﻧﯽ

«وَجَبّارُ الْأَرَضینَ وَ السّماواتِ.»✎

غالب و چیره بر ملک و ملکوت و غیب و شهود.✎

حتی به جبّارین هم از جانب خدا فیض افاضه می‌شود.✎

مدبّر امور آسمان‌ها و زمین تنها خداست.✎

بِسْمِ‌اللّهِ‌الرَّحْمَنِ‌الرَّحِيمنبی‌اکرم صلَّى‌اللّٰه‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم در ادامه مباحث توحیدی در خطبه‌ غدیر، بعد از اینکه این دو عبارت را فرمودند: «بارِئُ الْمَسْمُوکاتِ وَداحِي الْمَدْحُوّاتِ»؛ به‌وجود آوردندهٔ بالاشده‌‌ها، برافراشته شده‌ها، آسمان‌ها، مخلوقات سماوی. «وَداحِي الْمَدْحُوّاتِ»؛ گستراننده، پهن کنندهٔ گسترده‌ها، پهن شده‌ها، زمین‌ها.در ادامه می‌فرمایند: «وَجَبّارُ الْأَرَضينَ وَ السّماواتِ»؛ جبّار اینجا به معنی غالب و چیره‌ است. «الْأَرَضينَ»؛ یعنی بر زمین‌ها، «السّماواتِ»؛ آسمان‌ها. خداوند متعال غالب بر تمام موجوداتی است که هر آن‌ چیزی که در مُلک و ملکوت و غیب و شهود است. خب این مشخص است که به‌خاطر اینکه عالَم مِلک اوست.همه مخلوق اوست. موجودیت‌شان به‌ واسطهٔ اوست.تداوم حیاتشان به واسطهٔ اوست. لذا ما آیاتی در قرآن داریم مثلا در سوره‌ مبارکه‌ آل‌عمران، آیه ۱۸۹: «وَ لِلَّهِ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ»؛ و برای خداست مُلک، آن فرمانروایی آسمان‌ها و زمین، و خداوند بر هر چیزی قادر است.» یعنی آن به آن ولو به جَبّار باید فیض برسد. تحت قدرت و اشراف خدا باشد که بتواند خلافی را انجام بدهد. تمام ملائکه تمام موجودات آن به آن باید از ناحیهٔ ذات ربوبیّت به آن‌ها فیض برسد.وگرنه که هیچ موجودی کوچک‌ترین حرکتی نمی‌تواند ازش سر بزند.یا در سوره‌ مبارکه‌ مائده، آیه ۱۷: «وَلِلّهِ مُلْکُ السَّماوَاتِ وَالأرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ وَاللّهُ عَلَی کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیر»؛ و برای خداست حکومت آسمان‌ها و زمین و آنچه در بین آن‌هاست. خلق می‌کند آن چیزی را که بخواهد و او بر هرچیزی قادر است.»و آیه‌ آخری که در این خصوص در توضیح این فراز عرض می‌کنم در سوره‌ مبارکه‌ توبه، آیه‌ ۱۱۶: «إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ»؛ مدبر امور آسمان‌ها و زمین تنها خداست، اوست که حیات می‌بخشد و اوست که می‌میراند و جز او صاحب اختیار و یاوری نخواهد بود.»پس این فرازی که نبی‌اکرم صلَّى‌اللّٰه‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم فرمودند: «جَبّارُ الْأَرَضينَ و السَّماواتِ»؛ این غلبه‌ است چیره‌ است چیره شدن ذات ربوبیّت و فرمانروایی و حکومت و تدبیر هر آن چیزی که در آسمان‌ها و در زمین است، متوجه می‌کنند، تذکر می‌دهند نسبت به جمعیت. والسّلام‌علیکم و رحمة‌الله و برکاته.