گروه فرهنگی ناخدا

قسمت پانزدهم: تدریس خدا‌شناسی در خطابه غدیر./دکتر‌ باقر‌پور کاشانی

:ﺻــﻭﺗ‌ ﺳﺧﻧﺭاﻧﯽ

ﺳﺧﻧﺭاﻧ: ﺩﻛﺗـﺭ ﺑاﻗـﺭﭘـﻭﺭ ﻛاﺷـاﻧﯽ

✎ملائکه مجرد نیستند؛ صعود و نزول و اختیار دارند.✎ تقدم خلقت نوری معصومین قبل از خلقت عالم. ✎آموختن ملائکه از عبادت امیرالمؤمنین قبل از خلقت تدریجی.✎جبرئیل به تعبیری برادر روحانی نبی اکرم است. ✎روح موجودی‌ست اعظم من جبرئیل.✎حدیثی از امام حسن عسکری علیه‌السلام در مورد شرافت روح.✎قدوس بودن خدا دلالت بر عصمت او دارد.

نبی‌اکرم صلَّى‌اللّٰه‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم در معرفی خداوند بعد از تذکر به خالقیت ذات ربوبیّت در آسمان‌ها و زمین فرمودند:«قُدُّوسٌ سُبُّوحٌ، رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ»پروردگار عالم پاک و منزه است، سُبوح است، تسبیح شده‌ است. «رَبُّ» یعنی پروردگار، یعنی پرورش دهنده. «رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ؛ پروردگار ملائکه است.» ملائکه موجوداتی هستند لطیف، ملائکه مجرد نیستند! کما اینکه جمعی از آراء بشری ملائکه را مجرد می‌دانند.در قرآن ملائکه قائل شده که این‌ها دارای بال‌هایی هستند. تعداد بال‌های آن‌ها مطرح شده! ملائکه صعود دارند، ملائکه نزول دارند. «تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ» موجوداتی هستند که مختارند‌.موجوداتی‌اند که دارای تَقرُّب هستند.موجوداتی‌اند که تشنهٔ اطاعت پروردگارند. در یک روایتی است که می‌گوید؛ وقتی خداوند ملائکه را خلق کرد، خب آن روایات خلقت نوری ائمهٔ معصومین علیهم‌السلام که آن‌ها تقدم دارند نسبت به خلقت عالم، این ملائکه می‌آمدن حول نور امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌چرخیدند و نظاره می‌کردند و عبادت را از امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌آموختند. قبل از خلقت حضرت آدم علیه‌السلام و عالم، قبل از این خلقت تدریجی، انوار مقدسهٔ ائمهٔ معصومین علیهم‌السلام، و بعد ملائکه.‌« وَ الرُّوحُ» روح در روایات ما آورده که یک موجودی است اعظم من جبرئیل است. یعنی جبرئیل که در بین تمام ملائکه، جایگاهی دارد در تعبیری برادر روحانی نبی‌اکرم صلَّى‌اللّٰه‌عليه‌و‌آله‌و‌سلم است!فرمودند: «این روح اعظم من جبرئیل است».وجود نازنین حضرت عسکری فرمودند که: «قطره‌ای از اقیانوس علم ما را به این روح دادند که چنین شرافت و عظمت پیدا کرده است.»لذا در ذیل این آیه: «یَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِی» فرمودند: این روحی که هست، همان روح‌القُدُس است. اینکه در شب قدر ملائکه و روح نازل می‌شوند به زمین بر امام هر زمانی! «تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ» این روح چنین جایگاهی دارد. لذا اینجا باتوجه به این شخصیت‌هایی که این تشخص‌هایی که خداوند متعال قرار داده «قُدُّوسٌ سُبُّوحٌ» این ملائکه را مطرح می‌کند که این پروردگار عالم، پروردگار ملائکه و روح است. «قُدُّوسٌ» را که آورده دلالت بر عصمت دارد.یعنی اینکه در آراء بشری هم مطرح شده و ملائکه را موجوداتی پاک می‌دانند، ملائکه را معصوم می‌دانند. می‌خواهد بگوید که پروردگار عالم قدوس است، و این قدوس، «رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ» و آن پروردگار موجودات معصوم و پاکیزه و مطیع پروردگار است. والسّلام‌علیکم و رحمة‌الله و برکاته.